لپتاپ استوک چیست؟ و گرید A++ یعنی چی؟
جوابِ کوتاه: «استوک» یک تعریفِ یکسان بینِ فروشندهها نداره، و گریدِ A++ هم استانداردِ رسمی نداره؛ این را خودِ سایتهایی که این گرید را میدن قبول دارن. اینجا میگیم این کلمه واقعاً چی رو نشون میده، و چی را خودتان میتونید چک کنید.
خلاصه: اگر عجله دارید
- «استوک» یک تعریفِ ثابت بینِ فروشندهها نداره؛ هرکسی یکجور بهکارش میبره.
- گریدهایی مثلِ A++ استانداردِ رسمی و جهانی ندارن؛ خودِ سایتهایی که این گرید را میدن این را نوشتهن.
- یک گرید فقط نظرِ همان فروشندهست، نه گواهیِ یک نهادِ مستقل؛ باید خودتان هم چک کنید.
- چک کردنِ سریال روی سایتِ سازنده برای اکثرِ برندها از ایران کار نمیکنه؛ چیزهایی که واقعاً به کارتان میآد را پایینتر گفتهایم.
جوابِ کوتاه، قبل از هر توضیحی: «استوک» یک تعریفِ یکسان بینِ فروشندهها نداره. یک نفر با این کلمه یک لپتاپِ کارکردهٔ شرکتی رو میفروشه، یکی دیگه یک دستگاهِ بازنشده رو، و خیلی وقتها هم خودِ فروشندهها این دو تا رو با هم قاطی میکنن.
همین بیدقتی توی گریدها هم هست. اگر جایی «گریدِ A++» دیدهاید و فکر کردهاید یعنی یک نهادِ مستقل این دستگاه را ردهبندی کرده، خبرِ بد این است که چنین نهادی وجود نداره؛ خبرِ خوب این است که حالا میدونید باید دنبالِ چی بگردید.
استوک دقیقاً یعنی چی؟
در اصل، «استوک» به انگلیسی یعنی کالای فروشنرفتهای که توی انبار مونده؛ نه لزوماً کارکرده. ولی توی بازارِ ایران این کلمه عوض شده و حالا اسمِ عمومیِ لپتاپهای دستدومه، بیشترشون هم دستگاههایی که قبلاً توی یک شرکت یا سازمان کار کردهن و بعد فروخته شدهن.
بعضی سایتها سعی میکنن یک خطکشیِ دقیق بذارن: «استوک» یعنی کالای نو ولی مانده، «دستدوم» یعنی واقعاً استفادهشده. ولی همان سایتها هم قبول دارن که در عمل این دو تا قاطی میشن. یعنی وقتی میبینید «استوک»، فرض کنید یعنی «دستدوم»، مگر اینکه فروشنده خلافش را ثابت کنه.
دو کلمهٔ دیگه هم زیاد کنارِ استوک میبینید: «اروپایی» و «وارداتی». پشتِ این حرف یک داستانِ واقعی هست؛ فروشگاههای بزرگِ اروپایی مرجوعیهای زیادی دارن که وارد بازارِ فروشِ عمده میشن. ولی روی یک آگهی در تهران، هیچ راهی ندارید که ثابت کنید این دستگاهِ خاص واقعاً از آن مسیر اومده. این دو کلمه بیشتر یک نشانهست تا یک سند؛ روش دیگهای برای چک کردنِ کیفیت پایینتر میگیم.
گریدِ A++ یعنی چی؟ و کی این را تعیین میکنه؟
جوابِ صادقانه: هیچ نهادِ مستقلی. این را از زبانِ خودِ فروشندهها بگیم، نه ادعای ما. یک فروشگاهِ فعال در همین بازار، روی صفحهٔ خودش نوشته «گرید A++ یک استانداردِ رسمی و جهانی ندارد» و تعریفش «ممکنه بینِ فروشندهها کمی فرق کنه». فروشگاهِ دیگهای گریدها را «استانداردِ صنعت» مینامه و همانجا، یک جمله بعد، مینویسه بعضی شرکتها گریدهای اضافهای بیرون از آن استاندارد میسازن.
خودِ سیستمهای گریدبندی هم با هم یکی نیستن: بعضی سه رده دارن، بعضی پنج رده، بعضی هم علامتِ «+» و «++» اضافه میکنن. اگر واقعاً یک استانداردِ جهانی وجود داشت، همهٔ این سایتها یک سیستم را به کار نمیبردن.
نتیجه این نیست که گرید بیفایدهست؛ نتیجه این است که گرید نظرِ همان فروشنده دربارهٔ وضعِ آن دستگاهه، نه گواهیِ یک آزمایشگاه. یک شروعِ خوبه، نه حرفِ آخر. حرفِ آخر را با چک کردنِ خودِ دستگاه میزنید، که پایینتر میگیم چطور.
وقتی خودمان دستگاهِ استوک عرضه کنیم، گریدِ خودمان را همینجا شفاف میذاریم: «در حد نو» (+A)، «عالی» (A)، «خوب» (B)، «معمولی» (C). گریدِ ++A نداریم و اگر جایی دیدید، از همان فروشنده بپرسید دقیقاً چی را با چی مقایسه کرده.
قبل از خرید، خودتان چی را میتونید چک کنید؟
این بخش مهمتر از خودِ گریده، چون این چیزها را خودتان روی دستگاه میبینید، نه حرفِ کسی.
باتری: توی ویندوز، خطفرمان را باز کنید و بنویسید «powercfg /batteryreport». یک فایل میسازه که آدرسش را هم نشون میده؛ همان فایل را با مرورگر باز کنید. آنجا دو عدد هست: ظرفیتِ طراحیشده (چیزی که باتری از کارخانه داشته) و ظرفیتِ فعلی. ظرفیتِ فعلی تقسیم بر ظرفیتِ طراحی، درصدِ سلامتِ باتریه. عددِ رسمیای برای «باتری خرابه» وجود نداره، ولی قاعدهٔ رایج این است: بالای ۸۰ درصد خوبه، بینِ ۵۰ تا ۸۰ افتِ محسوس داره، زیرِ ۵۰ به فکرِ تعویض باشید.
صفحه، صفحهکلید، پورتها: یک صفحهٔ تکرنگ (مشکی، سفید، قرمز، سبز، آبی) روی مانیتور باز کنید و دنبالِ لکه یا نقطهٔ ناجور بگردید؛ نشتیِ نور معمولاً روی صفحهٔ مشکی و در اتاقِ کمنور بهتر دیده میشه. همهٔ کلیدها را توی Notepad تایپ کنید. یک فلش، یک کابل و یک هدفون همراه ببرید و توی مغازه واقعاً وصلشون کنید؛ کمی تکان بدید، چون پورتی که با کمی فشار قطع میشه، با نگاه کردن معلوم نمیشه.
مشخصاتِ واقعی: از Task Manager بخشِ Performance، پردازنده، مقدارِ رمِ نصبشده و مدلِ هارد را میبینید؛ همین را با آگهی مقایسه کنید. برای سلامتِ هارد، نرمافزارِ رایگانِ CrystalDiskInfo ساعاتِ کارکرد و وضعیتِ کلی را از خودِ هارد میخونه.
یک چیزی هم هست که نمیشه چک کرد: سالِ ساختِ دقیقِ بدنه. عددی که بعضی روشها نشون میدن، تاریخِ آخرین بهروزرسانیِ بایوسه، نه تاریخِ ساختِ دستگاه؛ اگر مالکِ قبلی بایوس را آپدیت کرده باشه، این عدد دیگه معنی نداره. صادقانه بگیم: این یکی راهِ مطمئنی نداره.
چرا نمیگیم «سریال را روی سایتِ سازنده چک کنید»؟
چون این رایجترین توصیهایست که دربارهٔ استوک میشنوید، و برای بیشترِ خریدارهای ایرانی کار نمیکنه. سایتِ ایسوس مستقیم از آیپیِ ایران جواب نمیده؛ برای دل، اچپی، لنوو، ایسر و اماسآی هم راهی پیدا نکردیم که مطمئن باشیم از ایران باز میشه.
پس این توصیه را تکرار نمیکنیم، چون توصیهای که خودِ خواننده نمیتونه انجامش بده، از نبودنش هم بیفایدهتره. خبرِ خوب این است که چیزهایی که واقعاً به کارتان میآد، همان چیزهاییه که بالاتر گفتیم: سلامتِ باتری، وضعیتِ هارد، و چک کردنِ دستیِ صفحه و کیبورد و پورتها. هیچکدام از اینها به بازشدنِ یک سایت بستگی نداره.
گارانتیِ دستگاهِ استوک چطوره؟
خیلی کوتاه: دستگاهِ استوک گارانتیِ شرکتیِ لپتاپِ نو را نداره؛ ضمانتش با خودِ فروشگاهه. جزئیاتش اینجاست: گارانتی و مرجوعی.
فعلاً روی قفسهٔ ما فقط لپتاپِ نو هست: قفسهٔ لپتاپ. اگر مقایسهٔ استوک با نو را میخواید، آن سؤالِ جداییه که بعداً جداگانه بهش میرسیم؛ اینجا فقط قرار بود بگیم استوک و گرید یعنی چی.